Traagschuim bij rugklachten

In al mijn jaren in dit vak is dit een van de onderwerpen waar ik het meest om gevraagd word, en ook een van de onderwerpen waarbij ik zelf het vaakst een écht verschil heb zien ontstaan: kan traagschuim helpen bij rugklachten?

Het volgen van de contouren

Waar een matras dat direct terugveert een min of meer vlak vlak biedt waarop uw lichaam rust, doet traagschuim iets fundamenteel anders: het volgt de contouren van uw lichaam.

Op de plekken waar u het meeste gewicht draagt (schouders, heupen) zakt u iets verder in, terwijl het schuim op plekken met minder gewicht steviger blijft. Dat is geen toevallig neveneffect, het is precies waar visco-elastisch schuim voor is ontworpen.

De S-curve van de wervelkolom

Uw wervelkolom heeft van nature geen rechte lijn, maar een lichte S-vorm: een holling in de onderrug, een bolling in de bovenrug, en weer een lichte holling in de nek.

Een matras dat deze S-curve niet ondersteunt (te hard, te zacht, of simpelweg vlak) dwingt de wervelkolom in een houding die niet bij zijn natuurlijke vorm past.

Traagschuim dat goed is opgebouwd, met de juiste laagdikte en de juiste onderlaag, volgt deze S-curve juist: het geeft mee waar de wervelkolom naar binnen buigt, en ondersteunt waar hij naar buiten buigt.

Wat ik zelf in de praktijk heb gezien

Ik heb door de jaren heen bij mensen met ernstige rugklachten en andere lichamelijke klachten regelmatig gezien hoeveel verschil de juiste matrasconstructie kan maken. Het is niet dat traagschuim een rugklacht “geneest” (dat zou ik nooit beweren) maar de combinatie van contourvolging en het ondersteunen van de natuurlijke S-curve zorgt voor merkbaar meer ontspanning en comfort, juist voor mensen bij wie de rug ‘s nachts extra aandacht nodig heeft.

Wat onderzoek hierover laat zien

Mijn eigen ervaring staat niet op zichzelf. Een gerandomiseerd, dubbelblind onderzoek uit 2003, gepubliceerd in The Lancet, volgde 313 volwassenen met chronische, niet-specifieke lage rugklachten gedurende 90 dagen op een stevig of een medium-stevig matras: de medium-stevige groep rapporteerde minder pijn, zowel liggend als bij het opstaan, en minder beperkingen overdag.

Vervolgonderzoek, onder meer gepubliceerd in het Journal of Chiropractic Medicine, bevestigde dat medium-stevige matrassen niet-specifieke lage rugklachten verminderen en de slaapkwaliteit verbeteren ten opzichte van het vorige matras van de deelnemers.

Onderzoek gepubliceerd in het Journal of Orthopaedic Research vond specifiek dat deelnemers op een traagschuim matras minder lage rugpijn hadden en beter sliepen dan op een traditioneel verenmatras.

Belangrijk is wel de kanttekening die vrijwel alle onderzoekers maken: het is niet zozeer het materiaal op zich dat het verschil maakt, maar hoe goed het oppervlak de natuurlijke uitlijning van de wervelkolom ondersteunt bij de juiste stevigheid.

Traagschuim, koudschuim en latex kunnen allemaal goed werken, mits de stevigheid en opbouw bij de gebruiker passen, en juist daarom benadruk ik in mijn eigen werk altijd de combinatie van de juiste laagdikte en de juiste onderlaag, niet het schuim alleen.

Waarom de opbouw net zo belangrijk is als het traagschuim zelf

Dit effect ontstaat alleen als de laagopbouw klopt. Een traagschuimlaag die te dik is ten opzichte van de onderlaag, laat de lendenen juist doorhangen in plaats van ondersteunen, met precies het omgekeerde effect tot gevolg.

De standaard van 6 tot 9 centimeter traagschuim op een voldoende stevige koudschuim onderlaag is wat bij de meeste mensen de S-curve goed ondersteunt. Zie traagschuim matrassen voor de volledige uitleg van deze opbouw.